Jafa (hebr. יפו, Yafo; arab. يافا, Yāfā) – dzielnica Tel Awiwu-Jafy, w 1949 roku połączona z Tel Awiwem w jedno miasto.

Starożytny port Jafa na przestrzeni wieków, wielokrotnie zmieniał swoich właścicieli. Archeolodzy odkryli, że początki osadnictwa w tym miejscu sięgają późnej epoki brązu. Pierwsze wzmianki o mieście występują w listach faraonów egipskich z roku 1470 p.n.e. W Biblii czytamy, że z Jafy wypłynął prorok Jonasz, udając się na Tarszisz. Do tego portu sprowadzał drewno z Libanu król Salomon budując Świątynię Jerozolimską. Jafa służyła jako port morski przez 4 tys. lat. Przez stulecia zmieniali się włodarze Jafy: byli to m.in. krzyżowcy, muzułmanie, Turcy Osmańscy, Napoleon Bonaparte, Anglicy, Arabowie i Żydzi. Rzeczywisty rozwój Jafy nastąpił w XIX wieku, gdy populacja miasta wzrosła z 2,5 tys. w roku 1806  i  do 17 tys. mieszkańców w 1886. Miasto wzbogaciło się na handlu jedwabiem i pomarańczami z Europą. W 1870, aby umożliwić dalszy rozwój miasta, zburzono mury obronne i wieże.

DSC01726DSC01672DSC01723DSC01733Od roku 1880 do portowego miasta Jafa licznie napływali żydowscy imigranci z Europy. Byli to w większości Aszkenazyjczycy, którzy zostali pobudzeni do pierwszej alii ideami syjonizmu. Nowi imigranci pragnęli osiedlić się na ziemi Izraela i zająć się uprawą roli. Z tego powodu wielu z nich osiedliło się na nadmorskich wydmach położonych na północ od Jafy. W ten sposób powstało osiedle Newe Cedek (lata 1887-1896). Gdy w 1904 rozpoczęła się druga alija, grupa żydowskich imigrantów postanowiła w 1906 założyć nową podmiejską dzielnicę na peryferiach Jafy. W 1908 zakupiono 5 ha wydm na północny wschód od Jafy, na których powstało osiedle mieszkaniowe Achuzzat Bajit. 11 kwietnia 1909 roku powstało drugie osiedle Nachalat Binjamin. 21 maja 1910 roku dla nowego osiedla przyjęto oficjalnie nazwę Tel Awiw.

IMGP2853

DSC01725DSC01710DSC01727DSC01748Brytyjskie władze usiłowały utrzymywać w Palestynie spokój, jednakże bardzo szybko zaczęły narastać tarcia polityczne pomiędzy Żydami a Arabami. 29 listopada 1947 roku Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych przyjęło Rezolucję nr 181 w sprawie podziału Palestyny. W myśl tej Rezolucji, Tel Awiw (230 tys. mieszkańców) miał wejść do państwa żydowskiego, natomiast Jafa (101 tys. mieszkańców) do państwa arabskiego. Jednakże Arabowie odrzucili plan ONZ i wywołali wojnę domową. W trakcie jej trwania, 25 kwietnia Żydzi zajęli Jafę, a arabskich mieszkańców wygnali. W kwietniu 1949 nastąpiło połączenie Tel Awiwu z Jafą w jedną aglomerację.

Wieża Zegarowa - symbol JafyWieża Zegarowa – symbol Jafy
latarnia JafaLatarnia Jafa
XII wieczny meczet Al-MahmudijjaXII wieczny meczet Al-Mahmudijja

DSC01705W Jafie znajduje się duża liczba zabytków, w tym starożytny port morski z długoletnią historią. Jest to jeden z najstarszych portów morskich na świecie. Przy porcie znajduje się nieczynna latarnia Jafa z roku 1862. Warto zobaczyć Starówkę jedną z największych w Izraelu. Panuje na niej niezwykła bliskowschodnia atmosfera, jakby przeniesiona z czasów tureckiego i angielskiego panowania. Symbolem Jafy jest wieża Zegarowa. Wybudowali ją Turcy w roku 1906 dla uczczenia 30-lecia panowania sułtana Abdula Hamida II. Zegar bardzo długo był nieczynny, uruchomiono go dopiero w roku 1965 dodając witraże ze scenami z dziejów Jafy. Wieża Zegarowa znajduje się na placu Zegarowym powstałym z tej samej okazji co wieża. Jednak największą atrakcją turystyczną Jafy jest XII-wieczny meczet XII wieczny meczet Al-Mahmudijja.

DSC01703DSC01683

Tuż przy nim znajduje się fontanna wybudowana dla pielgrzymów. Na uwagę zasługuje ulica Jafeta, ze względu na obfitość pamiątek z różnych epok oraz Plac Kedumim z klasztorem św. Piotra powstałym w roku 1890.  Klasztor został zbudowany na ruinach cytadeli z czasów VII krucjaty, kierowanej przez króla Francji Ludwika XI, który przybył do Jafy w roku 1147. Jednym z najciekawszych miejsc w Jafie jest pchli targ, zajmujący uliczki wokół Olei Zion St. Początki targu sięgają połowy XIX w. Dzisiaj przyciąga turystów, kolekcjonerów staroci i różnych oryginałów. Z parku Na Wzniesieniu możemy podziwiać piękną panoramę Tel Awiwu.

Port i starówka w Jafie mają niesamowity klimat i koloryt, który tworzy mieszanka różnych kultur i stylów architektonicznych. Jest to miejsce, które mnie oczarowało i zachwyciło.

zdjęcia Piotr Dasios i Marek Kowalski