Jerozolima: Ściana Płaczu (hebr. הכותל המערבי, ha-Kotel ha-Maarawi, zwana też Murem Zachodnim) – jedno z najświętszych miejsc judaizmu.  Ten fragment muru to pozostałość   II Świątyni Jerozolimskiej wybudowanej na wzgórzu Moria. Nazwa związana z żydowskim świętem opłakiwania zburzenia świątyni przez Rzymian. Ściana Płaczu jest miejscem pielgrzymek Żydów od IV w n.e.  Pielgrzymi zgodnie z tradycją wkładają między kamienne ściany karteczki z prośbami do Boga. Ściana Płaczu jest podzielona na 48-metrową część dla mężczyzn i 12-metrową dla kobiet. Ponadto kobietom nie wolno na głos odmawiać modlitw, śpiewać, czytać Tory oraz zakładać rytualnego szalu modlitewnego. Czynności te mogą wykonywać tylko mężczyźni. Żydówkom, które złamią powyższe przepisy grozi, nawet obecnie, areszt ze strony policji i atak haredim – ultraortodoksyjnych żydów. Ten podział powoli przechodzi do historii, już zapadła decyzja o złączeniu części dla mężczyzn i kobiet. Gorąco polecam to miejsce. DSC01574 DSC01581 IMGP2304 IMGP2307

DSC01573

 

Stare Miasto w Jerozolimie jest otoczone murami obronnymi, które mają długość 4,5 km i są wzmocnione 35 basztami oraz cytadelą. W okresie Królestwa Jerozolimskiego mury miejskie miały cztery bramy, po jednej z każdej strony. W XV wieku Sulejman I Wspaniały odbudował mury miejskie, które od tego momentu miały jedenaście bram. Obecnie tylko siedem z nich jest otwartych (Damasceńska, Nowa, Jafy, Dawida, Gnojna, Lwia i Heroda). Ósma, zwana Złotą, pozostaje zamurowaną od czasów Sulejmana.

Brama Jafska (Arab. Bab el Khalil, hebr. Szaar Yafo)

Brama o budowie zygzakowatej. Właściwa brama została wybudowana w 1588. W roku 2000 wjechał przez nią papież Jan Paweł II w czasie swojej pielgrzymki jubileuszowej po Ziemi Świętej. Arabowie nazywają ją Bramą Przyjaciela, ze względu na kierunek, w którym udawali się przez nią wyjeżdżający – na południe do Hebronu (Makpela), do miasta, w którym znajduje się grób biblijnego patriarchy Abrahama, nazywanego przez Stary Testament i Nowy Testament przyjacielem Boga. Przez bramę wchodzi się na teren dzielnic chrześcijańskiej i ormiańskiej.

Brama JafaBrama Dawida  (Arab. Bab Haret al-Jahud, hebr. Szaar Zijon)

Bierze swą nazwę od imienia biblijnego króla Dawida, którego domniemany grób tradycja żydowska i muzułmańska, a wcześniej chrześcijańska widzieć chciała w cenotafium ustawionym w synagodze pod salą górną Wieczernika. Przez bramę wchodzi się na teren dzielnicy żydowskiej.

brama dawidaBrama Gnojna (Arab. Bab el-Mughariba, hebr. Szaar Ha-Aszpot)

Nazywana też była Bramą Maghrebinów, przez nią bowiem można się było dostać do dzielnicy marokańskiej starego miasta (XVI w.). Brama otwarta jest dla ruchu pieszego i kołowego. To przez nią wchodzą w obręb murów starego miasta ortodoksyjni Żydzi, udający się pod Ścianę Płaczu. Przez tę bramę wchodzi się na teren dzielnicy żydowskiej.

Brama GnojnaBrama Złota (Arab. Bab el-Rahmeh, hebr. Szaar Ha-Rahamim)

Jedyna prowadząca na teren Wzgórza ŚwiątynnegoHaram esz-Szerif, na którym starożytności wznosiła się żydowska świątynia, sięgająca swymi początkami czasów biblijnego króla Salomona (X w. p.n.e.). Wychodząc przez nią można było dotrzeć do Doliny Jozafata, Getsemani i na Górę Oliwną. To przez tę bramę, zamurowaną przez krzyżowców lub przez władców osmańskich, wjechał Chrystus tuż przed swoją męką – chrześcijanie obchodzą pamiątkę tego wjazdu w niedzielę palmową każdego roku.  Mniej więcej od VII wieku datuje się muzułmańska tradycja chowania w jej pobliżu zmarłych. Wyznawcy Islamu, powołując się na surę koraniczną, wierzą, iż to właśnie tutaj będzie miał miejsce eschatologiczny sąd Allaha nad światem. Brama Złota posiada dwa łuki. Północny nazywany jest Łukiem Żalu, południowy Łukiem Miłosierdzia. Zwykło się też nazywać tę zamkniętą bramę do Jerozolimy Bramą Piękną. Do jej budowy, podobnie jak wszystkich innych jerozolimskich bram użyto białego piaskowca. Od zewnętrznej strony bramy znajduje się dzisiaj cmentarz muzułmański.

Złota BramaBrama Lwów (Arab. Bab al-Ghor lub Bab Sitti Maryam, hebr. Szaar Ha-Arajot)

Jedyna otwarta ku wschodowi brama starej Jerozolimy. Nazwana Bramą Lwów ze względu na symbole rodowe sułtana Bajbarsa umieszczone na jej fasadzie od strony zewnętrznej. Nazwa arabska nawiązuje do tradycyjnego miejsca narodzin Matki Chrystusa, które pokazywane jest w położonym w pobliżu we wnętrzu miasta kościele św. Anny. Chrześcijanie zwykli nazywać ją Bramą św. Szczepana, ukamienowanego poniżej bramy miejskiej w Dolinie Cedronu. Przez tę bramę wchodzi na teren starego miasta uroczysta procesja upamiętniająca wjazd Chrystusa do Jerozolimy na osiołku. Przez tę bramę wchodzi się na teren dzielnicy muzułmańskiej.

Brama LwówBrama Heroda (Arab. Bab as-Zahra, hebr. Szaar Ha-Perahim)

Bierze swą nazwę od imienia izraelskiego króla, budowniczego świątyni jerozolimskiej, Heroda Wielkiego. Arabowie nazywają ją Bramą Kwiatów, ze względu na kamienne ozdobniki umieszczone w jej zewnętrznej fasadzie. Przez tę bramę wchodzi się na teren dzielnicy muzułmańskiej.

Brama HerodaBrama Damasceńska (Arab. Bab al-Hamud, hebr. Szaar Ha-Szechem)

Wykopaliska archeologiczne pokazały, że już w 44 r. istniała w tym samym miejscu antyczna brama miejska. Po obu jej stronach, tak jak obecnie, znajdowały się dwie potężne wieże obronne. Zburzone w roku 70 zostały odbudowane razem z bramą około roku 120.  Obecna budowla pochodzi z czasów Sulejmana Wspaniałego. Przez kilka stuleci brama ta była oficjalnym wejściem na teren Jerozolimy dla znakomitych gości i pielgrzymów. Ostatnią osobistością przekraczającą ją w uroczystym orszaku był papież Paweł VI, który w roku 1964 przebywał na terenie Bliskiego Wschodu. W starożytności wyruszający przez tę bramę podróżni kierowali się ku Damaszkowi, stąd ogólnie przyjęta przez Europejczyków nazwa bramy.  Przez tę bramę wchodzi się na teren dzielnicy muzułmańskiej.

Brama DamasceńskaBrama Nowa (Arab. Bab el-Dżadid, hebr. Szaar He-Hadasz)

Otwarta w 1889, by umożliwić lepszą komunikację pomiędzy instytucjami chrześcijańskimi, mającymi swoje siedziby poza murami starego miasta Jerozolimy i klasztorami i patriarchatami dzielnicy chrześcijańskiej. Przez Bramę Nową wchodzi się na teren dzielnicy chrześcijańskiej.

brama nowaJerozolima jest miejscem wyjątkowym i mistycznym do którego można wracać bez końca. Gorąco polecam.

Zdjęcia: Piotr Dasios