DSC03750lgeW przeszłości Stara Hawana (hiszp. La Habana Vieja) stanowiła centrum wydarzeń wpływających na losy Kuby, natomiast dzisiaj pełniąc rolę zabytkowej starówki, zachwyca swą kolonialną architekturą. Większość osób przyjeżdżających do Hawany pierwsze kroki kieruje do Habana Vieja – Starej Hawany, która stanowi doskonałe miejsce do rozpoczęcia zwiedzania stolicy Kuby. Starówka przepięknie położona na samym końcu cypla wcinającego się w wody Zatoki Hawańskiej zaprasza bowiem nie tylko na spacer, ale i do prawdziwej podróży w czasie. Starówka Hawany, miasta wpisanego na listę UNESCO, zamieszkana jest przez 70 tys. Habaneros (mieszkańców Hawany). Obejmuje ona niewielki teren o zasięgu mniej więcej dawnych murów obronnych. W tym wpisie skupię się na czterech kolonialnych placach, które kształtowały historię starej Hawany i są najważniejszym celem turystycznych wypraw.

  imagesPlaza de Armas

Plaza de Armas, to nazwa głównych placów w wielu miastach Ameryki Łacińskiej. Większość miast zbudowanych przez hiszpańskich konkwistadorów były zaprojektowane w sposób standardowy na podstawie wojskowej siatki, wykonanej z rzymskiego castrum, którego jeden z elementów pozostawał wolny tworząc Plaza de Armas. Plac często był otoczony budynkami rządowymi, kościołami i innych budowlami o znaczeniu kulturalnym lub politycznym. Plaza de Armas w Hawanie otrzymał swoją obecną nazwę w roku 1584, kiedy jego przestrzeń była wykorzystywana do ćwiczeń wojskowych. W miejscu, gdzie od 1519 roku, obchodzono uroczystości założenia i nadania aktu założycielskiego miasta dla San Cristobal de La Habana otwarto w roku 1828 pomnik El Templete.

100_1204100_1201

Mieści się on w małym neoklasycystycznym budynku, w którym znajduje się popiersie Krzysztofa Kolumba i trzy płótna namalowane przez francuskiego malarza osiadłego w Hawanie: Jeana Baptiste Vermaya, które przedstawiają nadanie aktu założycielskiego miasta pod wielkim drzewem: puchowcem oraz błogosławieństwo Hawany przez hiszpańskiego biskupa Juan José Díaz de Espada y Landa.

templete-ceiba-habanavieja-foto-abelrojas

Jednak najbardziej reprezentacyjnym budynkiem Plaza de Armas jest Pałac Kapitanatu Generalnego (Palacio de los Capitanes Generales), zbudowany między rokiem 1776 a 1791 i uważany za najpiękniejsze dzieło hiszpańskiej kolonii na największej z wysp Antyli. Budynek służył Vermay_massróżnym funkcją, od więzienia, siedziby rządu i miasta Hawana po obecnie Muzeum Miejskie (codz. 10.00-18.00, wstęp 3 CUC), otwarte dla publiczności, od ponad dwóch dekad. W 25 salach wystawowych prezentuje się m.in. XVIII i XIX wieczne meble. Ciekawą ekspozycję stanowi sala flag, gdzie zachowane są pierwsze proporce kubańskie Narciso Lopeza i Carlosa Manuela de Cespedesa oraz innych znanych postaci jak: José Martí, Antonio Maceo i Maximo Gomeza. Kolejnym ważnym budynkiem Plaza de Armas jest Palacio del Segundo Cabo, siedziba gminy i poczta w czasach kolonialnych, a dziś siedziba Kubańskiego Instytutu Książki. Dawna piękna rezydencja hrabiów Santovenia, znajduje się w pobliżu Plaza de Armas, przekształcona w Hotel Santa Isabel. giraldilla_mainInnym ciekawym miejscem jest Muzeum Historii Naturalnej. W pobliżu znajduje się Castillo de la Real Fuerza, najstarsza istniejąca kolonialna twierdza w Ameryce. Na jego zachodniej wieży widnieje symbol stolicy: La Giraldilla. Statua z brązu przedstawia Inés de Bobadillę, daremnie czekającą na swojego męża Hernanda de Soto, hiszpańskiego gubernatora, który w 1542 roku zginął nad Missisipi. W 1634, Juan Vitrián de Viamonte dodał strażnicę z rzeźbioną postacią kobiety, stworzoną przez artystę z Hawany, Gerónimo Martína Pinzona, na podstawie rysunku wieńczącej La Giralda w Sewilli. Postać ta stała się symbolem miasta Hawana (dysponuje ją także Havana Club, wytwórnia rumu), a oryginał znajduje się w Muzeum Miasta, w Palacio de los Capitanes Generales, a kopia jest na wieży. Wysadzana palmami królewskimi Plaza de Armas była siedzibą władzy na Kubie przez 400 lat.

FOTO (38)Plaza de la Catedral

IBR-1995437 - © - Fabian von Poser/imagNa najpiękniejszym historycznym placu miasta wyróżnia się barokowa wapienna fasada: Catedral de la Virgen María de la Concepción Inmaculada de La Habana (Katedra Najświętszej Marii Panny Niepokalanego Poczęcia). Jest to rzymsko-katolicka katedra i siedziba arcybiskupa Hawany Jaime Lucasa Ortegi y Alamino. Jest ona również dedykowana św. Krzysztofowi (San Cristóbal), przez to czasami określana jako Katedra św. Krzysztofa. Jest to jeden z najpiękniejszych i najbardziej charakterystycznych kościołów amerykańskiego baroku. Budowę katedry rozpoczęli Jezuici w 1748 roku na miejscu wcześniejszego kościoła na polecenie biskupa z Salamanki, Jose Felipe de Trespalacios.

DSC03750lge100_1318Kontynuowano budowę mimo ich wydalenia w roku 1767, a została wykończona przez hiszpański rząd kolonialny w 1777 roku. Katedra powstała na terenie bagiennym, w dawnej Plaza de La Catedral_de_la_Virgen_Maria_de_la_Concepcion_Immaculada_ou_Catedral_San_Cristobal_de_La_HabanaCiénaga lub Swamp Plaza, w miejscu, w którym zbierały się odpływy wód z ulic miasta. Katedra wyróżnia się barokową fasadą teatralną, która został zaprojektowana asymetrycznie (jedna z wież jest szersza od drugiej), przez włoskiego architekta Francesco Borromini. Ta szczególna cecha zaprojektowana w okresie kolonialnym, w celu umożliwienia odpływu wody, które zazwyczaj gromadziły się na placu. Freski i ołtarz główny wykonali włoscy artyści: Bianchini i Peruvani. Kiedy budynek został ukończony w 1787, utworzono diecezję w Hawanie, a kościół stał się katedrą – jedną z najstarszych w Ameryce. Zostały tu pochowane szczątki Kolumba w 1795/98, które później zostały przeniesione do Sewilli. Katedra ta została opisana przez pisarza Alejo Carpentiera jako „zbiór muzyczny w kamieniu”. 2012-Catedral_de_San_Cristobal_anagoria_03Wnętrze katedry jest proste, oszczędne zgodnie XIX-wieczną klasycystyczną manierą. Mimo to, sklepienia, masywne filary kamienne i skromna kolekcja dzieł sztuki z pewnością sprawiają, że warto ją odwiedzić. Spośród nich wyróżnia się XVII-wieczna drewniana rzeźba świętego Krzysztofa, która jest bardzo interesująca – należy zwrócić uwagę na skrócone nogi, które zostały wycięte w celu uzyskania miejsca. Pomimo oficjalnych godzin dla 100_1321odwiedzających (pn.-sb. 9.00-17.00, nd. 9.00-11.00, godziny mogą się zmieniać; wstęp bezpłatny), kościół jest często zamknięty. Jeśli będziesz miał szczęście, możesz uczestniczyć w mszy św., o godz. 9,30 w niedzielę. Plac Katedralny, położony tuż obok wybrzeża, jest otoczony zabytkowymi kamienicami z górującą nad nimi katedrą. W kamienicach stojących wokół placu obecnie mieszczą się muzea, sklepy i restauracje. Naprzeciw katedry, w pałacu hrabiego Bayona (1720) mieści się Museo de Arte Colonial (pn. śr.-sb. 9.00-19.00, nd. 9.00-13.00, wstęp 2 CUC), prezentujące cenne eksponaty: m.in. naczynia stołowe i meble z XVIII i XIX wieku. Ozdobiony pięknymi arkadami gmach z restauracją El Patio był pałacem hrabiego Aguas Claras. Jest to jedno z najpopularniejszych miejsc w Starej Hawanie, gdzie często można spotkać Kubańczyków, którzy nierzadko z cygarem w ustach i za kilka drobnych monet chętnie pozują do zdjęć.

100_1320

100_1319Plaza de San Francisco de Asis

100_1192Idąc z Plaza Vieja na wschód ulicą Brazil, skręcając w lewo w ulicę Oficios, trafimy na Plaza de San Francisco de Asis (plac św. Franciszka z Asyżu). To jeden z najstarszych placów w mieście, powstały na terenach, które udało się w dawnych czasach osuszyć i odzyskać z zatoki. Otoczony z trzech stron budynkami, jest z jednej strony otwarty, kiedyś na zatokę – dziś na przystań Terminal Sierrra Maestra. Dzięki pracom renowacyjnym rozpoczętym pod koniec lat 90-tych większość budynków otaczających Plaza de San Francisco de Asis i sam kościół gruntownie odnowiono. Dookoła znajdują się kawiarenki, a na samym placu wzrok przyciąga biała fontanna. Po północnej stronie stoi niewielki kiosk informacji turystycznej San Francisco.

100_1184

Bazylika i klasztor San Francisco de Asis (Świętego Franciszka z Asyżu) zostały zbudowane pod koniec XVI wieku (1580/91), przez zakon franciszkanów. W 1730 roku budowle zostały przebudowane w barokowym stylu. Kościół był używany w czasach Anglików na Kubie, jako pomnikkościół anglikański, po powrocie Hiszpanów, franciszkanie nie chcieli już używać kościoła do celów religijnych. Częścią bazyliki jest dzwonnica, na której pierwotnie stał pomnik św. Franciszka z Asyżu. Wieża została zniszczona przez cyklon w 1846 roku. Dziś posąg Fray Junipero Serra z Juaneño (postać znanego w Ameryce świętego franciszkanina z indiańskim chłopcem) stoi obok bazyliki. W sąsiednim klasztorze, który pochodzi z 1739 roku, mieści się Muzeum sztuki sakralnej. Plac obok klasztoru powstał w 1628 roku, w celu odprowadzania wody z ulic metropolii. Przez wiele lat służył także do przechowywania zapasów towarów przybywających z portu. Kroniki miejskie przypisują mu funkcję placu handlowego, przez ten plac przewijali się także hiszpańscy emigranci przybywający do „Nowego świata”. Podczas długiego okresu hiszpańskiej dominacji, fontannaTargi San Francisco odbywały się na placu, zaczynając się w dniu 3 października. Źródła podają, że powstała tutaj około roku 1600 pierwsza miejska fontanna w Hawanie. W 1836 roku została zastąpiona przez piękną fontannę wykonaną z białego marmuru z Carrary, autorstwa włoskiego rzeźbiarza Giuseppe Gagginiego. Fontannę ufundował hrabia Villanueva, a nazywa się: Fuente de los Leones (Fontanna lwów). W tamtym czasie była ona chroniona przez żelazne ogrodzenie, jak widać na niektórych zdjęciach z 1835 roku. Później, ponieważ obawiano się, że może to być uszkodzona, została przeniesiona do Paseo de Isabel II, obecnie Paseo de José Martí (lub Paseo del Prado, jak to było również to miejsce nazywane). Wreszcie, fontanna wróciła do pierwotnej lokalizacji, gdzie funkcjonuje do dziś. Przed OLYMPUS DIGITAL CAMERABazyliką na chodniku stoi także spiżowy posąg naturalnej wielkości stworzony przez Jose Villa Soberona, a przedstawiający José Maríe Lópeza Lledína (1899-1985), znanego w Hawanie jako El Caballero de Paris (Pan z Paryża), który jest pochowany w środku bazyliki. Był to przez pół wieku najbardziej znany hawański kloszard. Broda w jego posągu została wypolerowana na przestrzeni lat przez ręce turystów i poszukiwaczy szczęścia. Najnowszy rzeźbą na tym przestronnym placu, dla mnie dość kontrowersyjną (mieszanie stylów i epok) jest „La Conversacion” francuskiego rzeźbiarza Etiennea. Dzieło zostało odsłonięte w dniu 25 maja 2012 roku. Rzeźba ta została przekazana dla miasta Hawany przez Vittorio Perrota, jako gest przyjaźni między Francją i Kubą. Sama rzeźba jest pięknym odlewem z brązu rozmowy między dwojgiem ludzi.

100_1189

100_1177100_1185

Plaza Vieja

?????????????????Ostatni z czterech głównych placów Habana Vieja: Plaza Vieja (Stary Rynek), ograniczony ulicami: Calles Mercaderes, San Ignacio, Brazylii i Muralla. Pierwotnie był gospodarzem placu targowego. Plac ten otoczony jest przez bogate rezydencje i kamienice, z których mieszkańcy w czasach kolonialnych, patrzyli na procesje, egzekucje, fiesty i walki byków. Plaza Vieja jest cennym przykładem miejskiej architektury, reprezentowanej przez cenne kolonialne budynki z XVII, XVIII i XIX w., oraz niektóre przykłady z początku XX wieku. Po rewolucji wiele budynków popadło w ruinę. Dziś plac jest w końcowej fazie renowacji. Została nawet odbudowana fontanna z białego marmuru Carrara, replika oryginału, włoskiego rzeźbiarza Giorgio Massariego, zniszczona w latach trzydziestych XX w. podczas budowy parkingu podziemnego.

plaza-vieja

13593711-the-old-square-known-in-spanish-as-plaza-vieja--a-touristic-landmark-in-old-havana9bb95ba4755fa6757505260a88c02ce1

Najwyższym budynkiem placu jest Edificio Gómez Villa, zajmujący północno-wschodni róg placu. Można wjechać windą na górę, stąd rozpościera się piękny widok na plac. Jest tutaj także godna polecenia Camera Oscura (codz. 9.30-7.00, wejście 2 CUC). Optyczna kamera obraca odbicie o 360 stopni, projektowany w czasie rzeczywistym obraz Hawany ma 30-krotne powiększenie na dwóch filename-1-2-75-jpg-thumbnail0metrach szerokości paraboli, mieści się ona w całkowicie zaciemnionym pomieszczeniu. Niedaleko placu, przy Calle Cuba między Calle Sol i Calle Luz, wyrasta założony w 1638 roku Convento de Santa Clara, najstarszy klasztor żeński w Hawanie.

Kolonialne place starej Hawany są wspaniałym pomnikiem trwającego przez wieki i prawie nieprzerwanego rozwoju miasta, kiedyś jednego z najbogatszych w hiszpańskiej Ameryce. Każda epoka pozostawiła tu swoje ślady. Dzisiaj te piękne i historyczne miejsca odzyskują dawny blask i cieszą oczy licznych turystów.