images7                    Kuba  zawsze kojarzyła mi się z cygarami, rumem, salsą i pięknymi kobietami. Pierwsze cygaro wypaliłem będąc ponad 10 lat temu na Florydzie, na najbardziej wysuniętej na południe wyspie – Key West, położonej tylko 90 mil od Kuby. Było to cygaro wyprodukowane… na Dominikanie. Na Florydzie, także na Key West są manufaktury produkujące cygara, ponieważ nie brakuje tam Kubańczyków. Jednak najbardziej prestiżowe cygara produkowane są na Kubie. Wypaliłem je wtedy z ciekawości, zafascynowany jakimś mitem, nieokreśloną przyjemnością. Chciałem zrozumieć, co takiego sprawia, że wielcy i znani tego świata, ale też zwykli ludzie czerpią niezrozumiałą przyjemność obcowania z cygarem. Po latach cygara były także jednym z pretekstów do odwiedzenia Kuby i do pochylenia się nad tą zagadką.

Mówi się, że Kuba jest ojczyzną najlepszych cygar. Z pewnością wiele czynników temu sprzyja: ponad 200-tu letnia tradycja, idealne, najlepsze warunki klimatyczne na świecie wyjątkowa jakość gleby, pasja ludzi i świadomość prestiżu, który reprezentują.
Nazwa cygaro pochodzi prawdopodobnie z języka Majów „sik’ar” określającego właśnie palenie tytoniu. Palenie liści tytoniu Hiszpanie przejęli od rdzennych mieszkańców Ameryki Południowej – Indian. Już w 1717 roku w Sewilli powstała manufaktura produkująca cygara z kubańskiego tytoniu. W czasach kolonialnych dopiero w 1821 roku Hiszpania zezwoliła Kubie na samodzielną produkcję cygar i tak narodziły się Havany. W uznaniu za ten gest Kubańczycy dostarczali każdego roku królowi hiszpańskiemu skrzynkę swoich najlepszych cygar. Były to osławione Trynidady. Do dzisiaj pracują na Kubie fabryki cygar, które powstały w połowie XIX w., produkując najbardziej prestiżowe cygara na świecie.

100_1051Niepowtarzalny smak kubańskim cygarom nadaje tytoń z prowincji Pinar del Rio, która posiada najlepsze grunty i najsłynniejsze vegas, czyli obszary uprawy tytoniu na świecie. Po trzymiesięcznym okresie wegetacji zbiera się liście, sortuje i suszy w suszarniach lub na stojakach. Regularne nawilżanie zapewnia równomierną fermentację. Istnieje 15 klas jakości, najlepsze są hojas negras (czarne liście).

100_1010Cygara można kupić w każdym sklepie dla turystów w Hawanie, Trynidadzie czy Varadero, oczywiście za wymienialne peso (waluta dla turystów). Wybór cygar i ceny przyprawiły mnie o zawrót głowy. Cygara znanych marek: Cohiba, Romeo y Julieta, Montecristo, Hoyo de Monterrey, Partagas kosztują od kilku do kilkunastu peso za sztukę (1 peso wymienialne = 1 dolar USA). Ale cygara oferowane są wszędzie i ma się wrażenie, że większość kubańczyków je produkuje i nimi handluje. Handel cygarami poza sklepami państwowymi jest nielegalny.

100_1013Możemy je jednak kupić na sztuki, w pakietach czy pudełkach, oczywiście ukryte w torbach, za ubraniem, w pobliskich zaroślach czy na plaży. Ceny dużo niższe od oficjalnych, od pół peso za sztukę. Te cygara w odróżnieniu od sklepów państwowych, nie są markowe i nie mają gwarancji jakości, często mają podrobione etykiety dobrych kubańskich marek. Cygara to też jeden z powodów do odwiedzenia Kuby i ważny punkt turystycznych programów: pokazy zwijania cygar, fabryki, sklepy z cygarami czy nauka ich palenia. Palenie cygar to ceremoniał będący dopełnieniem posiłku, po którym obowiązkowo pijemy kawę parzoną w ekspresie, oczywiście kubańską: czarną, mocną, pachnącą, ale delikatną w smaku,. Kubańczycy uważają, że ich kawa jest najlepsza na świecie. Przyznaję, że świetna! Po wypiciu kawy, usta rozgrzewamy rumem, obowiązkowo ciemnym: Havana Club lub Santiago de Cuba. Degustowałem jedno z najlepszych cygar na świecie: Romeo y Julieta, oczywiście hecho a mano (wykonane ręcznie).

100_1057Obcinam zaokrąglony i zamknięty koniec cygara – kapturek, do którego służą specjalne obcinaki, w ten sposób otwieramy cygaro (zaokrąglone zamknięte cygaro świadczy o ręcznym zwinięciu cygara, maszynowo produkowane cygara nie są zamykane kapturkiem, ale są także takie cygara, u których tylko ręcznie dokleja się kapturek, stąd dwa określenia: hecho a mano – wykonane ręcznie, gdzie mogą to być także cygara maszynowe z doklejonym ręcznie kapturkiem oraz totalmene
a mano, czyli wykonane całkowicie ręcznie).

100_1058Od świeczki odpalam cienkie drewienko, którym zapalam moje cygaro. Ma ono lekko słodkawy, bogaty smak i aromat, którym powoli się delektuję. Kłęby dymu unoszą się nad moja głową, powoli doznaję uczucia błogości i zadowolenia, w tle gra zespół muzyczny składający się ze starszego pana i ślicznych młodych dziewczyn. Jedna z nich pięknym głosem śpiewa, chyba najbardziej znaną kubańską piosenkę napisaną przez największego poetę Kuby: Jose Marti –„Guajira Guantanamera”. Ten nastrój chwili, odurzenie rumem i dobrym cygarem oraz stara Hawana sprawia, że poczułem się szczęśliwy…

100_1055Cygaro, muszę trochę napisać o sprawach „technicznych” ma określoną budowę zewnętrzną i wewnętrzną. Cygaro na zewnątrz składa się z trzech elementów: stopy, korpusu i głowy. Korpus w ręcznie wyrabianych cygarach zamykany jest kapturkiem, który powstrzymuje rozwijanie się korpusu. Występuje także pierścień, który pełni funkcję reprezentacyjną, wskazując markę i ewentualny kraj pochodzenia. 250px-Cygaro-budowaPierścień pochodzi z czasów, kiedy cygara paliło się w białych rękawiczkach, służył jako zabezpieczenie przed ich zabrudzeniem. Wewnątrz cygaro robione ręcznie składa z trzech elementów: pierwszy to: wkładka (filler) – zasadnicza część cygara – mieszanka liści silnie zwiniętych – stanowiąca o smaku i mocy cygara. Liście owinięte są w zwijacz. Drugi to: zwijacz (binder) – liść trzymający wkładkę w całości, nie pozwalający się rozwinąć i nadający cygaru określony kształt. Liście zwijacza muszą być mocne i elastyczne. Trzeci element to: pokrywa, owijacz (wrapper) – specjalnie wyselekcjonowany liść o maksymalnych walorach wizualnych nadający cygaru odpowiedni wygląd. Na Kubie najbardziej popularne rodzaje liści pokrywowych to: -Colorado Maduro – ciemnobrązowe liście poddawane dwukrotnej fermentacji. –Maduro – liście o głębokim czekoladowym odcieniu poddawane dwukrotnej i długiej fermentacji. –Oscuro, Double Maduro – liście o głębokim brązowym odcieniu, często czarne, poddawane wielokrotnej fermentacji w wysokich temperaturach. Rodzaje liści wkładkowych, czyli zasadniczej części cygara: determinuje charakter liści pokrywowych: jasne tytonie są używane w cygarach typu: claro i rosado, a ciemne, dłużej fermentujące w cygarach typu manduro.

100_1059Ze względu na zawartość substancji oleistych, które determinują walory smakowe i postrzeganą „moc” cygara, tytonie wkładkowe dzielą się na: -seco ( z hiszpańskiego suche) – o łagodnym charakterze z liści zbieranych przy ziemi; –volado – średnio mocne, środkowe liście roślin tytoniu; –ligero – tłuste, mocne i intensywne – otrzymane z liści rosnących przy samych szczytach pędu. Jeszcze o rozmiarze i kształtach. Cygara produkowane są w niezliczonych formach i rozmiarach. Wbrew pozorom, kształt i rozmiar mają duży wpływ na walory smakowe cygara. Wpływ długości na smak: im dłuższe cygaro można się dłużej nim delektować (do 3 godzin).

100_1011Dłuższe cygara mają też większy potencjał do zmian smakowych. Wybitnej jakości cygara powinny zmieniać swój charakter smakowy przynajmniej trzy razy w ciągu palenia. Wpływ średnicy na smak: średnica cygara ma większy wpływ na walory smakowe niż jego długość. Cygara o małej średnicy palą się intensywniej, maja w związku z tym ostrzejszy smak. Cygara o dużej średnicy palą się chłodniej, mają łagodniejszy i wysublimowany smak. Stosunkowo rzadkie są cygara zmiennej średnicy. Są one szczególnie cenione, ze względu na zwiększony potencjał do zmian smaku, oraz dlatego, że tylko najbardziej utalentowani zawijacze (torcedores) są w stanie opanować technikę ich wyrobu. Sam fakt, że cygaro zostało zwinięte przez wysoko wykwalifikowanego specjalistę podnosi jego walory smakowe. Najsłynniejszym żyjącym torcedore jest emerytowany pracownik fabryki La Corona w Hawanie: Radolpho Taboada. taboadaCygaro zwinięte przez Taboadę, nawet z domowych tytoni, osiągają bardzo wysokie ceny na aukcjach. Długość cygar tradycyjnie podaje się w calach, a średnicę w 1/64 cala. Terminologia kształtów – rozmiarów (vitola) cygar jest bardzo rozległa i pełna nieścisłości. Vitola dzielą się na dwie wielkie grupy: parejo – o kształcie cylindrycznym z płaską lub półkolistą głową oraz figurato o zmiennym kształcie i średnicy. Najbardziej markowe cygara są pakowane w pudełka z drewna cedrowego (humidor), które pogłębiają aromat cygar i chronią przed wyschnięciem.
Czy przybliżyłem się do odkrycia tajemnicy kubańskich cygar? Pewnie, tylko trochę. Myślę, że ich unikalność i wyjątkowość determinuje kilka czynników: pierwszy to wyjątkowe, unikalne i najlepsze w skali światowej warunki glebowe i klimatyczne z regionem Vuelta Abajo w prowincji Pinar del Rio. Drugi czynnik: to prawie 200-letnia tradycja ich produkcji, lata doświadczeń i eksperymentów, wzbogacona setkami lat doświadczeń rdzennych mieszkańców Kuby – Indian Taino. Trzeci czynnik to torcedores, których pasja wyniosła kunszt zwijania cygar do poziomu sztuki, ze wspomnianym wcześniej współczesnym mistrzem- Radolpho Taboadą, na czele. Czwarty czynnik: to poczucie prestiżu, tworzenia lub korzystania z rzeczy unikatowych, pewna magia, której ulega człowiek, który spróbował degustować cygara. Myślę, że ja tej magii właśnie uległem czerpiąc niezrozumiałą przyjemność z ich palenia.

Do najbardziej prestiżowych marek kubańskich cygar należą:
logo_hoyoHoya de Monterrey – jedna z najstarszych marek kubańskich cygar założona w 1885 roku przez Jose Genera. Hoya słynie ze swej delikatnej mocy, wyśmienitego smaku i aromatu. Tytoń pochodzi z Dolny Monterrey.

66Partagas – Don Jaime Partagas założył fabrykę cygar w 1845 roku. Do dziś cygara zwijane są w tym samym budynku. Marka słynie z niezwykle szerokiej gamy wyrobów i formatów oraz z oryginalnego, wyrazistego smaku i pełnej mocy. Tytoń pochodzi wyłącznie z Vuelta Abajo regionu uznawanego za najlepszy, nie tylko na Kubie, ale i na świecie.

images88Romeo y Julieta – stworzona przez Alvorera y Garcia w 1875 roku marka upamiętniająca tragicznych kochanków powieści Shakespeare’a – Romea i Julię. Marka upowszechniła się w roku 1903, kiedy kupił ją Pepin Hernandez Rodriquez. Światowy rozgłos zdobyła w latach 20-tych XX wieku. Jednym z wielbicieli tej marki był Winston Churchil, dla którego stworzono nawet własny rozmiar 178/18 mm – obecny churchill właśnie. Mają unikalny bogaty smak i aromat. Produkowane są totalmente a mano, tripla larga a tytoń pochodzi wyłącznie z Vuelta Abajo.

images8Montecristo – wielka, obecnie mityczna marka o światowej renomie, której cygara stanowią połowę eksportu kubańskich cygar. Montecristo otrzymało swoją nazwę na cześć bohatera książki Dumasa hrabiego Monte Christo, który był ulubioną powieścią czytaną podczas pracy torcedores. Marka powstała w wytwórni H. Upmanna. Tytoń pochodzi wyłącznie z najlepszych, wyselekcjonowanych plantacji regionu Pinar del Rio i poddawany jest szczególnie rygorystycznym procesom kontroli jakości za co marka jest szczególnie ceniona. Wszystkie cygara charakteryzują się doskonałym, pełnym i bogatym smakiem, wyjątkowym aromatem oraz lekko oleistym wyglądem. Montecristo to totalmente a mano, triple larga.

images Cohiba – Marka Cohiba zadziwia palaczy od dnia jej pojawienia się. Została stworzona w roku 1966 i od tej chwili cygara te należą do najbardziej cenionych na świecie. Przez wiele lat była to prywatna marka kubańskiego prezydenta Fidela Castro, który oferował ją tylko wybranym gościom. Od połowy lat 80-tych stopniowo zaczęto wprowadzać nowe formaty prócz wcześniej produkowanego churchila
o nazwie Esplendidos i udostępniać je szerszemu gronu palaczy. Nazwa marki, choć jest stosunkowo młoda, pochodzi jednak od starego określenia stosowanego przez rdzennych mieszkańców zamieszkujących wyspę, a określającej palenie zwiniętych liści tytoniu. Tytoń przeznaczony do produkcji cygar marki Cohiba pochodzi z Vuelta Abajo prowincji Pinar del Rio. Cygara produkowane są tylko w jednej fabryce: El Laquito, która skupia najlepszych torcedores. Liście przechodzą unikalny proces potrójnej fermentacji, przez co każda Cohiba osiąga wyjątkową delikatność i subtelność, tym samym potwierdza, iż w pełni godna jest nosić nazwę marki bezsprzecznie uważanej za najlepszą i najbardziej prestiżową z całej kolekcji Habanos.

logo_cohiba_maduro Maduro 5 – jest następcą najlepszych kubańskich cygar z ciemnym tytoniem pokrywowym (capa matura), do produkcji których używane są wyłącznie liście rosnące na górnej części rośliny na nieocienionych plantacjach. Intensywność słońca podczas wzrostu rośliny, powoduje charakterystycznie zdecydowanie ciemniejszy kolor, bardziej karbowaną strukturę oraz w konsekwencji pełniejszą moc, podkreśloną podczas procesu fermentacji, przebiegającego w wyższej niż standardowo temperaturze. Liść ten, dodatkowo poprzez 5-cio letni (stąd nazwa) proces leżakowania i dojrzewania zapewnia wyjątkowy, niespotykany dotąd pełny, a jednocześnie wysublimowany charakter nowej linii Cohiba, prezentowanej w trzech rozmiarach, które otrzymały następujące nazwy: – Genios (140×20 mm), – Magicos (115×20 mm), – Secretos (100×16 mm). Cohiba Manduro 5 posiada także wyjątkowe oznakowanie.

/a